Freestyle Libre 2

De Freestyle Libre 2 kan alarmen geven bij hoge of lage glucosewaardes. De Libre2 sensor stuurt elke minuut de huidige glucosewaarde naar een ontvanger (dit kan de Libre ontvanger zijn of een smartphone). De ontvanger geeft een alarm indien nodig. Met een zelf aangepaste LibreLink app en de xDrip+ app kun je jouw glucosewaardes continu ontvangen en weergeven op een smartphone.

De sensor kan worden gekalibreerd dmv een verschuiving van -40 mg/dl tot +20 mg/dl (-2,2 mmol/l tot +1,1 mmol/l) om te corrigeren voor verschillen tussen vingerpietmetingen en sensorwaardes.

BG waardes kunnen ook worden uitgelezen dmv een Bluetooth apparaatje (Miaomiao, Bubble etc) zoals met de Libre1.

Belangrijke opmerking: Onderstaande werkt niet met de Amerikaanse versie van de Freestyle 2 sensor! De Amerikaanse versie zal alleen verbinding maken met een ontvanger, niet met een telefoon.

Stap 2: Installeer en configureer xDrip+ app

De glucosewaarden komen op de smartphone binnen op de xDrip+ app.

  • Als je dit nog niet al had gedaan, download dan de app en installeer een van de nieuwste ‘nightly builds’ vanaf deze locatie.
  • In xDrip+ selecteer “Libre2 (patched App)” als gegevensbron
  • Indien nodig typ dan “BgReading:d,xdrip libre_receiver:v” onder Less Common Settings->Extra Logging Settings->Extra tags for logging (in het Nederlands: Minder Algemene Instellingen-> Extra logboekinstellingen-> Extra tags voor loggen). Dit logt extra foutmeldingen voor het oplossen van problemen, de meesten van ons zullen dit niet nodig hebben.
  • In xdrip ga naar Settings > Interapp Compatibility > Broadcast Data Locally en selecteer ON. Deze instelling zorgt ervoor dat de xDrip app op jouw telefoon jouw waardes direct naar de AndroidAPS app (ook op jouw telefoon) doorstuurt en je dus geen internetverbinding nodig hebt.
  • In xdrip ga naar Instellingen > Interapp Settings > Accept Treatments selecteer OFF.
  • Om te zorgen dat AAPS de glucosewaardes ontvangt van xDrip+ moet je onder Settings > Interapp Settings > Identify Receiver ‘“info.nightscout.androidaps” < ../Configuration/xdrip.html#identificeer-ontvanger-identify-receiver>`_ invullen.
  • Als je AndroidAPS wilt gebruiken om te kalibreren ga dan in xdrip naar Instellingen > Interapp settings > Accept Calibrations en selecteer ON. Je kunt ook de opties aanpassen aan jouw behoefte in Instellingen > Minder vaak voorkomende instellingen > Advanced Calibration Settings.
xDrip+ LibreLink logging

Stap 3: Start sensor

In xDrip + start je de sensor met “Start Sensor” en “not today”.

Dit zorgt ervoor dat de Libre2 sensor niet opnieuw een “start” commando oid zal ontvangen. Dit is gewoon om aan te geven aan xDrip+ dat een nieuwe sensor de glucosewaardes aanlevert. Indien beschikbaar, voer twee glucosewaardes in (gemeten met vingerprik, met stabiele bloedsuiker, handjes gewassen etc) voor de initiële kalibratie. De bloedglucose waarden moeten nu elke 5 minuten in xDrip+ binnenkomen. Gemiste waarden, bijv. omdat je te ver weg van je telefoon was, zullen niet achteraf worden aangevuld. Eens gemist, blijft gemist.

Na een sensorwissel zal xDrip+ automatisch de nieuwe sensor detecteren en alle kalibratiegegevens verwijderen. Je kunt je bloedglucose meten dmv vingerprik na activering en een nieuwe kalibratie invoeren (zie hiervoor).

Stap 4: AndroidAPS configureren (alleen voor loopen)

  • In AndroidAPS ga naar Configurator > BG Bron en vink ‘xDrip+’ aan.
  • Als AAPS geen BG-waarden ontvangt wanneer de telefoon in vliegtuigmodus staat, gebruik dan ‘Identify receiver’ (Identificeer ontvanger) zoals beschreven op de xDrip+ instellingen pagina.

Tot nu toe kun je met Libre 2 als BG bron ‘Activeer SMB altijd’ en ‘Activeer SMB na koolhydraten’ in het SMB algoritme niet aanzetten. De BG waarden van Libre 2 zijn niet betrouwbaar genoeg om die functies veilig te gebruiken (alle overige SMB functies zijn overigens wél gewoon te gebruiken). Zie Filteren van glucosewaardes voor meer details.

Problemen oplossen en andere tips

Verbinding

De verbindig is buitengewoon goed. Met uitzondering van Huawei mobiele telefoons, lijken alle huidige smartphones goed te werken. De snelheid waarmee de telefoon weer verbinding maakt in geval van verbindingsverlies is fenomenaal. De verbinding kan worden verbroken als de mobiele telefoon in een tegenoverliggende (broek)zak tov de sensor zit, of als je buiten bent. Als ik aan het tuinieren ben, draag ik mijn telefoon aan de zelfde kant van mijn lichaam als waar de sensor zit. Binnenshuis, waar Bluetooth kan weerkaatsen, zou je hiermee geen problemen moeten krijgen. Als je problemen hebt met de verbinding, test dan een andere telefoon. Het kan ook helpen om bij het plaatsen van de sensor te zorgen dat de interne Bluetooth-antenne naar beneden wijst. De spleet op de applicator moet dan naar beneden wijzen bij het plaatsen van de sensor.

Waardes vloeiend maken & ruwe gegevens

Technisch gezien wordt de huidige glucosewaarde elke minuut doorgegeven aan xDrip+. Een gewogen gemiddelde filter berekent een vloeiende waarde over de laatste 25 minuten. Dit is verplicht om te loopen. De grafieken zien er vloeiend uit en de loop-resultaten zijn goed. De ruwe gegevens waarop de alarmen gebaseerd zijn schommelen iets meer, maar komen overeen met de waardes die de Libre ontvanger ook weergeeft. Als aanvulling kunnen de ruwe gegevens worden weergegeven in de xDrip+ grafiek om op snelle veranderingen in de tijd te kunnen reageren. Ga naar de Less Common Settings > Advanced Settings for Libre2, en schakel daar “Show Raw values” en “show Sensors Infos” in. De ruwe waarden worden weergegeven als kleine witte stippen in de grafiek, en extra sensorinformatie is beschikbaar in het systeemmenu.

De ruwe waarden zijn zeer nuttig wanneer de glucosewaarde snel verandert. Zelfs als de witte stippen wat heen-en-weer lijken te springen, dan zou je een stijgende/dalende trend veel beter kunnen ontdekken dan wanneer je alleen naar de vloeiende lijn kijkt om beslissingen te maken.

xDrip+ geavanceerde instellingen Libre 2 & ruwe gegevens

Sensor looptijd

De sensor looptijd is gesteld op 14 dagen. De 12 uur extra van Libre1 bestaat niet meer. xDrip+ toont extra sensorinformatie nadat je Advanced Settings for Libre2 > “show Sensors Infos” hebt ingeschakeld in het systeemmenu, zoals de starttijd. De resterende sensortijd kun je ook zien in de gepatchte LibreLink app. In het hoofdscherm worden ze weergegeven als resterende dagen, of in het menu onder de drie puntjes in de rechterbovenhoek worden ze weergegeven als de sensor start tijd via -> Help-> Event log bij “New sensor found”.

Libre 2 begintijd

Sensor vervangen

De sensor schiet je in op het moment dat het tijd is om hem te vervangen, doe dit kort voordat je hem activeert. Zodra xDrip + geen gegevens meer ontvangt van de oude sensor, start je de nieuwe sensor met de gepatchte app. Na één uur wachttijd zullen er nieuwe waardes binnenkomen in xDrip+.

Zo niet, loop dan de telefooninstellingen / instellingen in de gepatchte app eens na (zie de opsomming eerder op deze pagina) en kijk of de verbinding tot stand komt. Er is geen tijdsbeperking voor het maken van de verbinding. Je hebt alle tijd om het lijstje met instellingen nog een tweede (of derde) keer na te lopen. Probeer rustig verschillende combinaties uit en trek niet meteen je sensor eraf als het niet lukt. De sensor probeert continu om een verbinding tot stand te brengen, dus maak je geen zorgen als het niet in één (of meerdere) pogingen lukt. Waarschijnlijk had je onbedoeld een instelling veranderd, die je nu moet zien te vinden en weer goed moet zetten.

Nadat je de sensor succesvol aan de gepatchte app hebt verbonden, ga je naar xDrip+ en selecteer “Sensor Stop” en “Alleen kalibratie verwijderen”. Hiermee laat je aan xDrip+ weten dat er een nieuwe sensor glucosewaardes gaat doorgeven. xDrip+ weet nu dat de oude kalibraties niet meer geldig zijn en zal ze verwijderen. Tijdens deze stap worden alleen de kalibraties ‘schoongeveegd’ in xDrip+, er vindt geen enkele communicatie plaats tussen de Libre2 sensor en xDrip+. Het is niet nodig om de sensor te starten in xDrip+.

xDrip+ ontbrekende gegevens bij wisselen van Libre 2 sensor

Kalibratie

Je kan de Libre2 kalibreren dmv een verschuiving van -40 mg/dl tot +20 mg/dL [-2,2 mmol/l tot +1,1 mmol/l]. Alleen de plaats waar de kalibratiegrafiek de y-as raakt (de intercept) verandert hiermee. De helling is niet variabel, omdat de Libre2 veel nauwkeuriger is in vergelijking met de Libe1. Controleer kort na het in gebruik nemen van een nieuwe sensor of hij nauwkeurig is dmv een vingerprik (bij stabiele bloedsuiker, handjes gewassen etc). Het is bekend dat er grote verschillen kunnen zijn tussen de sensorwaardes en een vingerprik. Kalibreer voor de zekerheid elke 24 tot 48 uur. De waarden zijn accuraat totaan het einde van de sensorlooptijd en zijn niet zo ‘springerig’ als de Libre1. Maar, als de sensor er compleet naast zit wanneer je met de vingerprik controleert, dan functioneert hij niet meer. Dit zal zich niet meer herstellen; je moet zo’n sensor dan ook meteen vervangen.

Plausibiliteitscheck

Een Libre2 sensor heeft een ingebouwde check die kijkt hoe geloofwaardig de waarde is die hij meet. Die check is een veiligheidsmechanisme, om te voorkomen dat hij onbetrouwbare sensorwaardes zou weergeven. Zodra de sensor op de arm beweegt of een beetje wordt opgetild, kunnen de waardes gaan fluctueren. De Libre2-sensor zal dan geen waardes meer doorgeven. En als je op zo’n moment zou scannen met de app, dan vinden er nog wat extra veiligheidschecks plaats en kan het gebeuren dat de app de sensor deactiveert (ookal is de sensor verder prima). Deze veiligheidschecks zijn helaas erg strak afgesteld, waardoor een sensor er helemaal mee stopt als je hem scant vlak nadat hij een beetje heeft bewogen op je arm. Als je dit wilt voorkomen, scan de sensor dan vooral niet met de app!

Wisselen van tijdzone

Wanneer je reist tussen verschillende tijdzones zijn er twee strategieën die je kunt volgen:

  1. laat de tijd in je telefoon ongewijzigd (telefoon in vliegtuigmodus) en doe een Profielwissel met tijdsverschuiving of
  2. verwijder de pompgeschiedenis en verander de tijd van je telefoon naar de lokale tijd.

Methode 1. werkt prima, mits je geen nieuwe Libre2 sensor hoeft te plaatsen tijdens je verblijf in de andere tijdzone. Bij twijfel, kies je voor methode 2, vooral als de reis langer duurt. Wanneer je een nieuwe sensor plaatst moet jouw telefoon op automatische tijdzone zijn ingesteld, dus methode 1. is dan geen optie. Bepaal dus van tevoren welke methode voor jouw reis het beste is, anders kun je in problemen komen.

Ervaringen

Van alle beschikbare glucosesensoren is de Libre2 een van de kleinste. Het is een alles-in-1 sensor, zonder losse zender en hij geeft meestal zeer nauwkeurige waardes zonder schommelingen. Tijdens de eerste 12 uur heb je te maken met afwijkingen van maximaal 30 mg/dl (1,7 mmol/l), daarna zijn de afwijkingen meestal maximaal 10 mg/dl (0,6 mmol/l). Vaak geeft hij de beste resultaten op de achterkant van de bovenarm, andere plekken kun je proberen maar hou de betrouwbaarheid dan in de gaten. Het lijkt bij de Libre2 niet nodig te zijn om een nieuwe sensor een dag eerder al te plaatsen (soms doen mensen dat voor meer betrouwbare waardes op de eerste dag). That would disturb the internal levelling mechanism.

Er lijken af en toe slechte sensoren te zijn, die heel afwijkende metingen geven tov een vingerprik. Dan functioneert de sensor niet goed en dit herstelt zich niet meer. Vervang zo’n sensor onmiddelijk.

Als de sensor een beetje beweegt of wordt opgetild van de huid dan kan dit slechte waardes opleveren. Wanneer het sensorfilament door zo’n beweging permanent een beetje uit het weefsel is geraakt, meet hij afwijkende waardes. Meestal zie je dan dat jouw glucosegrafiek een sprong maakt in xDrip+. Of je meet een flink verschil tov een vingerprik. Vervang de sensor dan onmiddellijk! Hij geeft onjuiste waardes weer.

Libre2 met Bluetooth apparaatje en OOP

Als je de Libre2 gebruikt met een van de laatste xDrip+ ‘nightly build’ versies en met de Libre2 OOP app, dan kun je ook een Bluetooth apparaatje (zoals Miaomiao, Bubble) gebruiken. Kijk op de Miaomiao website voor meer informatie. Dit werkt ook met een Bubble en in de toekomst met andere Bluetooth apparaatjes. De Blucon zou moeten werken, maar is nog niet getest

De Bluetooth apparaatjes die met Libre1 werken, kunnen niet zonder meer worden gebruikt met Libre2 OOP. Je hebt een firmware-upgrade op je huidige apparaatje, of een heel nieuw apparaatje nodig om ze te laten functioneren. MM1 met de nieuwste firmware is (op moment van schrijven) helaas nog niet bruikbaar. Er wordt gewerkt aan een oplossing.

De Libre2 OOP geeft exact dezelfde BG waardes als je zou krijgen wanneer je scant met de Libre reader of wanneer je scant met de originele LibreLink app. AAPS met Libre2 gebruikt een 25 minuten gewogen gemiddelde om sprongen in de binnenkomende glucosewaardes te vermijden. OOP genereert elke 5 minuten een waarde, met het gemiddelde van de laatste 5 minuten. Daarom leveren de waardes van OOP een minder vloeiende grafiek op, maar de waardes komen wel exact overeen met de waardes van de Libre reader, en de waardes zullen sneller een verandering in de “echte” BG waarde volgen. Als je met OOP probeert te loopen, zet dan alle functies voor ruisonderdrukking / het krijgen van een vloeiendere lijn (smoothing) aan in xDrip+.

De Droplet-zender werkt ook met Libre2 maar heeft daarvoor een continue internetverbinding nodig. Raadpleeg Facebook of een zoekmachine voor meer details over de Droplet. De MM2 met de Tomato app lijkt ook een internetservice te gebruiken. Voor deze twee specifieke Bluetooth apparaatjes moet je dus een betrouwbare internetverbinding hebben om je BG continu te kunnen uitlezen.

De gepatchte LibreLink app is meestal de handigste optie, toch kunnen er redenen zijn om een Bluetooth apparaatje te gebruiken:

  • De BG waardes zijn identiek aan de waardes van de Libre reader / officiële Libre app.
  • De Libre2 sensor kan 14,5 dagen gebruikt worden, net als de Libre1.
  • Als je buiten bereik van je telefoon bent geweest, worden gemiste waardes van max 8 uur geleden alsnog aangevuld (backfill).
  • Je ontvangt BG waardes gedurende de opstarttijd van de sensor (duurt 1 uur).

Opmerking: een Bluetooth apparaatje kan naast de gepatchte LibreLink-app worden gebruikt. Het verstoort de werking van de app niet.

Opmerking #2: het OOP-algoritme kan nog niet worden gekalibreerd. Daar zal in de toekomst verandering in komen.

Best practices for calibrating a libre 2 sensor

To get the best results when calibrating a libre 2 sensor there are some “rules” you should follow. They apply independently of the software combination (e.g. patched libre-app, oop2, …) that is used to handle the libre 2 values.

  1. The most important rule is to only calibrate the sensor when you have a flat bg level for at least 15 minutes. The delta between the last three readings should not exceed 10 mg/dl (over 15min not between each reading). As the libre 2 does not measure your blood glucose level but your flesh glucose level there is some time lag especially when bg level is rising or falling. This time lag can lead to way too large calibration offsets in unfavourable situations even if the bg level rise / fall is not that much. So whenever possible avoid to calibrate on rising or falling edges. -> If you have to add a calibration when you do not have a flat bg level (e.g. when starting a new sensor) it is recommended to remove that calibration(s) as soon as possible and add a new one when in flat bg levels.
  2. Actually this one is automatically taken into account when following rule 1 but to be sure: When doing comparison measurements your bg level should also be flat for about 15min. Do not compare when rising or falling. Important: You still shall do blood glucose measurements whenever you desire, just don’t use the results for calibration when rising or falling!
  3. As calibrating the sensor in flat levels is a very good starting point it is also strongly recommended to calibrate the sensor only within your desired target range like 70 mg/dl to 160 mg/dl. The libre 2 is not optimized to work over a huge range like 50 mg/dl to 350 mg/dl (at least not in a linear manner), so try to only calibrate when within your desired range. -> Simply accept that values outside your calibration range will not perfectly match blood glucose levels.
  4. Do not calibrate too often. Calibrating the sensor very often mostly leads to worse results. When the sensor delivers good results in flat conditions just don’t add any new calibration as it does not have any -useful- effect. It should be sufficient to recheck the status every 3-5 days (of course also in flat conditions).
  5. Avoid calibration when not required. This might sound silly but it is not recommended to add a new calibration if the blood glucose to flesh glucose level difference is only ±10 mg/dl (e.g. blood glucose level: 95, Libre sensor 100 -> do NOT add the 9l, blood glucose level: 95, Libre sensor 115 -> add the 95 to be taken into account for the calibration)

Some general notes: After activating a new sensor and at the sensor’s end of life it does make sense to do comparison measurements more often than 3-5 days as stated in rule nr. 4. For new and old sensors it is more likely that the raw values change and a re-calibration is required. From time to time it happens that a sensor does not provide valid values. Most likely the sensor value is way to low compared to the actual blood glucose level (e.g. sensor: 50 mg/dl, bg: 130 mg/dl) even after calibrating. If this is the case the sensor cannot be calibrated to report useful results. E.g. when using the patched libre app one can add an offset of maximal +20 mg/dl. When it happens to you that the sensor does provides way too low values, don’t hesitate to replace it as it will not get better. Even if it might be a defective sensor, when seeing sensors that do provide way too low values very often, try to use different areas to place your sensor. Even in the official area (upper arm) there might be some locations where the sensors just do not provide valid values. This is some kind of trial end error to find areas that work for you.